حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
119
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
قصر اماره در كوفه سعد بن وقاص به ابو الهيجاء اسدى دستور داد تا پس از بازگشت از فتح مداين در سال 17 ه . ق مسجد كوفه را طرحريزى كنند ، و او نيز كوفه و مسجد اعظم آن را طرحريزى كرد و در برابر آن قصرى براى سعد بنا كرد و آن را بيت المال مسلمانان قرار داد و خودش در اطراف آن ساكن شد و سپس به بيت المال راهى گشود و اموالى را ربود ، سعد به عمر نامهاى نوشت و از وى خواست تا جاى مسجد را تغيير دهد و آن را به كنار دار الاماره منتقل كند ، و دار الاماره را در سمت قبلهء آن قرار دهد ، مسجد ، نمازگزارانى دارد كه روز و شب به نيايش مىپردازند ، و بيت المال مسلمانان را حفظ مىكنند . عمر مسجد را به جاى جديد منتقل كرد . كشاورزى از اهالى همدان به نام روزبه بن بوذر جمهر عرض كرد : من قصرى براى تو مىسازم و مسجد و دار الاماره را به هم متصل مىكنم تا به صورت بنايى واحد درآيند و طبق نقشهء گذشته ، قصر كوفه را طرحريزى كرد و خواست با استفاده از بقاياى آخرين قصر پادشاهان عجم در اطراف حيره در همان مساحت قصر را بنا كند ولى اجازه چنين كارى به او داده نشد ، لذا مسجد را در مقابل بيت المال ساخت و آن را از ابتداى بيت المال تا انتهاى قصر در سمت راست قبله امتداد داد . سپس از سمت راست قبله تا صحن حضرت على ( ع ) امتداد داد و صحن حضرت ( ع ) همان قبلهء مسجد است ، و ساختمان مسجد را به گونهاى امتداد داد كه قبلهء مسجد به سمت صحن حضرت امير ( ع ) و سمت راست آن به سوى قصر قرار گرفت ، آن كاخ به قصر سعد و قصر الاماره و دارالاماره شهرت دارد و پس از سعد ، كاخ خلفا و پادشاهان و حكمرانان بود كه توطئهها و تصميمات خويش را آنجا اتخاذ مىكردند . اين كاخ ، بزرگترين محل اجتماع براى آنان و درباريانشان بود و هنگام بروز شرايط سخت و حوادث و جنگها به آن پناه مىبردند . اين كاخ همچنان آباد و استوار بود كه عبد الملك بن مروان به سبب نامباركى قصر آن را خراب كرد .